पाकिस्तानको पांच बिमान खसालेको भारतीय वायुसेना प्रमुख एयर चीफ मार्शल ए.पी. सिंहले गरे खुलासा

भारतीय वायुसेनाका प्रमुख एयर चीफ मार्शल ए.पी. सिंहले खुलासा गरेअनुसार, ‘अपरेसन सिन्धूर’मा भारतको एस–४०० हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले पाँचवटा पाकिस्तानी लडाकु विमान र एउटा एईडब्ल्यू एण्ड सी (AEW&C) वा ईलिन्ट (ELINT) विमान खसालेको छ । उनले यो प्रणालीलाई ‘गेम–चेन्जर’ भन्दै, करिब ३०० किलोमिटर टाढाबाट ठूलो लक्ष्य नष्ट गरिएको दाबी गरे — यसलाई सतहबाट हावामा गरिएको सबैभन्दा लामो दूरीको हत्या (किल) को रूपमा अभिलेख गरिएको छ ।२२ अप्रिल २०२५ मा पहलगाममा भएको आतंकवादी आक्रमणपछि भारतीय सुरक्षा निकायले ७–१० मेबीच ‘अपरेसन सिन्धूर’ सञ्चालन गरी पाकिस्तान अधिकृत कश्मीर (PoK) र पाकिस्तानभित्रको आतंकवादी पूर्वाधारमा ठोक्किएको थियो । सिंहका अनुसार, एस–४०० को विस्तारित दायराले पाकिस्तान वायुसेनाका लडाकु विमानलाई लामो दूरीका ग्लाइड बमहरू प्रयोग गर्ने बिन्दुसम्म पुग्नै दिएन, जसले उनीहरूलाई स्ट्यान्ड–अफमा रोकियो । यसकै क्रममा ज्याकबाबादस्थित एफ–१६ र भोलेरीमा तैनाथ एक सहयोगी विमान पनि ध्वस्त पारिएको दाबी छ ।

यता इस्लामाबादमा, पाकिस्तानी अधिकारीहरूले ‘विजय उत्सव’का रूपमा प्रेस ब्रिफिङ गर्दै आफ्ना वायु प्रतिरक्षाले ‘भारतीय आक्रमणलाई पराजित’ गरेको दाबी गरे । तर, अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषकहरूले यसलाई खोक्रो प्रदर्शन भनेका छन् । लाहोरस्थित स्वतन्त्र रक्षा विश्लेषक अब्दुल करीम भन्छन्, “यदि उनीहरूले आफैंका एईडब्ल्यू एण्ड सी जस्तो उच्च मूल्यका साधन गुमाएका छन् भने, त्यो विजय होइन, गम्भीर हार हो ।”

सैन्य स्रोतहरूका अनुसार, पाकिस्तानको जेएफ–१७ र एफ–१६ मा प्रयोग हुने मिसाइल प्रणालीहरूको प्रभावकारी दायरा ८०–१०० किलोमिटर मानिन्छ, जसले भारतको ४०० किलोमिटर क्षमतायुक्त एस–४०० सँग प्रतिस्पर्धा गर्न नसक्ने स्पष्ट हुन्छ । लामो दूरीको अवरोधन क्षमताले पाकिस्तानी विमानलाई आकाशमै पहुँच नपाउने गरी रोकिदिन्छ, जसले युद्धको सुरुमा नै वायु वर्चस्व भारततर्फ तानिदिन्छ ।

भारतीय रक्षा मन्त्रालयले यस अपरेसनलाई ‘आतंकवादी संरचनाविरुद्धको लक्षित कारबाही’को रूपमा व्याख्या गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई समर्थनका लागि आग्रह गरेको छ । पाकिस्तानको विदेश मन्त्रालयसँग प्रतिक्रियाका लागि सम्पर्क गर्दा उनले ‘अन्तर्राष्ट्रिय कानुन उल्लङ्घन’को आरोप मात्र दोहोर्‍याए ।

सिन्धूरपछि दक्षिण एसियाली आकाशमा शक्ति सन्तुलन फेरिएको सन्देश स्पष्ट छ—तर यो सन्तुलन कति समयसम्म रहन्छ भन्ने प्रश्न भने अझै खुला छ, जसको जवाफ भविष्यका राजनीतिक र सैन्य चालले दिनेछ ।